HORMOONVERSTOORDERS: DIT WIL JE NIET IN JE SKINCARE

Dat je PFAS wilt vermijden - check nog eens het item hierover van 5 november 2024 - is logisch. Maar wist je dat ook je skincare nare stofjes zoals PFAS kan bevatten? De meesten hiervan zijn zogenaamde hormoonverstorende stoffen (endocrine disruptors): lichaamsvreemde ingrediënten die het hormoonsysteem kunnen verstoren.

LANGE LIJST

De lijst met cosmetische werkstoffen die we moeten vermijden wordt steeds langer. Maar dat wil niet zeggen dat élk ingrediënt slecht is want marketing - denk aan merken die claimen dat alleen ingrediënten 'uit de natuur' goed zijn voor de huid - speelt hierin een grote rol. Dat neemt niet weg dat er ingrediënten zijn die steeds meer ter discussie staan omdat uit onderzoek blijkt dat ze schadelijk zijn voor bepaalde processen in het lichaam, zoals de werking van hormonen. Ons hormoonstelsel werkt samen met het zenuwstelsel om veel functies in het lichaam te reguleren, waaronder de stofwisseling en vruchtbaarheid. Het hormoonstelsel bestaat uit klieren en cellen waar hormonen worden aangemaakt. Deze hormonen worden vervolgens via het bloed naar de organen getransporteerd waar ze nodig zijn. Kortgezegd: heeft iets invloed op je hormonen, dan heeft het invloed op je hele lichaam.

KENNIS IS MACHT

Even ter vergelijking: in de EU zijn zo'n 1600 ingrediënten verboden voor cosmetica, in Amerika zijn dat er... 11. Je kunt natuurlijk kiezen voor clean beauty merken die geen dubieuze stoffen verwerken maar het is belangrijk om te weten dat er geen wettelijke definitie van clean of non-toxic bestaat. De meeste regels en normen worden door de beautymerken zelf bedacht.

LEES DOOR ONDER DE FOTO

DE BIG SIX NO NO'S

De zes belangrijkste ingrediënten die tot hormoonverstoorders worden gerekend zijn ftalaten, parabenen, bepaalde PEG's, cyclische siliconen, PFAS en sommige - ouderwetse - zonnefilters.

Ftalaten

Dit zijn stoffen die vaak onder de noemer 'parfum' of 'fragrance' op een ingrediëntenlijst schuilgaan. Ze worden gebruikt om parfum beter aan de huid te laten hechten maar je komt ze ook tegen in wimperlijm en nagellak. Omdat 'parfum' een verzamelterm is voor honderden stoffen, hoeven deze niet apart vermeld te worden.

Parabenen

Butyl-, propyl- en ethylparabenen zijn conserveermiddelen die tot voor kort veel in cosmetica werden gebruikt. Je kunt ze nu nog wel tegenkomen in haarproducten. Ze kunnen ook irriterend zijn voor een gevoelige huid.

PEG's

Polyethyleenglycol (PEG's), propyleenglycol (PG) en butyleenglycol (BG) zijn chemische verdikkingsmiddelen die aan crèmes worden toegevoegd. Ze kunnen de huid ook flink irriteren. 

Cyclische siliconen

Ook bekend als siloxanen, en je komt ze tegen in huidverzorgingsproducten en make-up.

PFAS

PFAS worden ook wel sterk gefluoreerde stoffen genoemd en je kunt ze spotten in een ingrediëntenlijst door te letten op termen als decafluor, perfluor of polyfluor.

Oxybenzone, octinoxate en homosalate

Dit zijn 'oude generatie' zonnefilters die je nog veel tegenkomt in Amerikaanse producten. Ze zijn daarnaast ook irriterend voor een gevoelige huid.

TIPS

Het beste is om je als een beautydetective op de ingrediëntenlijst (check de INCI Beauty-app) van producten te focussen en zo bovenstaande stoffen te vermijden. Wil je toch een parfum dragen, spray die dan op je kleding in plaats van op je huid. Let wel op met gekleurde parfums want die kunnen vlekken veroorzaken. Check ook de houdbaarheidsdatum van een product óf het icoontje van een crèmepot waarin de houdbaarheid na opening in maanden staat. Producten die bijvoorbeeld 6 maanden houdbaar zijn, bevatten veel minder conserveermiddelen dan producten die 12 of 24 maanden houdbaar zijn. Keurmerk Ecocert heeft bijvoorbeeld het conserveermiddel potassium sorbate goedgekeurd.