AMSTERDAMPRIJS 2026 VOOR BAS KOSTERS

Bas Kosters is in de categorie Bewezen Kwaliteit de winnaar van de Amsterdamprijs voor de Kunst 2026. Hij ontvangt €35.000. Interview door Micha Braaksma

Dit is hoe de jury hem omschrijft: dBas Kosters laat zich al ruim 20 jaar niet in een keurslijf dwingen. Gaandeweg breidde hij vanuit de mode zijn ontwerppraktijk uit naar keramiek, schilderkunst en wandtapijten. Multidisciplinair werkend vindt hij zichzelf telkens opnieuw uit.

Als je Bas Kosters atelier binnenloopt in de drukke NDSM loods, dan kom je terecht in een hele andere wereld. Het lijkt binnen wel een soort Willy Wonka-achtige fabriek, barstend van de kleur, gek speelgoed, poppen, stagiairs in elke hoek en uiteraard erg veel textiel.

Maar dat niet zonder orde. Alles heeft zijn eigen plek, een eigen mapje, een kast, of kledingrek. Alleen Kosters niet zo zeer. Hij zweeft overal heel gemakkelijk tussen en komt telkens enthousiast weer terug met een nieuwe oude schets, tijdschrift, of sculptuur.

(ZELF)LIEFDE

Die diversiteit liet hij ook voluit zien in zijn laatste solo overzichtstentoonstelling Many Loving Arms in het Rijksmuseum Twente. Onder dezelfde naam verscheen een nieuw boek, dat op een nog bredere manier zijn werk van de laatste 10 jaar in beeld en woord brengt.

Met een introducerend essay van de journalist Edo Dijksterhuis, wordt je geleid door de catalogus, wat een verzameling is van emoties rondom eenzaamheid, (zelf)liefde, ambitie en wulpsigheid, belichaamd in Kosters zijn expressievolle karakters. Om de zoveel bladzijden komt Kosters zelf ook aan het woord, met dialogen tussen hem en de conservator van het Rijksmuseum Twenthe.

Een van de thema's die daarbij centraal staan is (zelf)liefde. “Ik ben altijd veel bezig met vragen als: hoe waardeer ik mijzelf genoeg? In een tijd waarin iedereen op zoek is naar bevestiging van de buitenwereld vind ik zelfwaardering heel belangrijk.” In de serie Quest for Selflove, waar ook het werk Ugly deel van is, lijkt Kosters dan ook op ontdekkingsreis te zijn naar zijn eigen gevoelens rondom liefde, lelijkheid, aandacht en verdriet. Ook het originele werk Many Loving Arms waar het boek en de expositie naar vernoemd zijn, is hier deel van en is voor hem ‘als een soort mantra.’

Het samenstellen van het boek was voor Kosters dan ook zeker een proces waarbij hij naar zichzelf moest kijken en reflecteren. Hij merkte vooral ook dat hij echt een enorme controlfreak is. Hij vertelt dat tijdens het samenstellen van al het werk ‘er wel een beetje te straf in zat, denk ik. Een beetje te anaal bijna gewoon. Maar dat is ook goed, want ik weet wat ik wil en wat ik vind.’

PROVOCEREND & VRAGEND 

‘Maar ik vond het ook wel weer spannend om dan te moeten kiezen en selecteren voor dingen in de expositie en het boek. Ik vind het best wel geestig dat het bijvoorbeeld een grijs boek is. Iedereen heeft mijn hele carrière altijd eigenlijk al uitgedaagd om te ageren tegen de grijze muis. En nu heb ik een grijze catalogus. Maar ik vind het dus wel een heel sexy boek geworden.”

Het boek en de expositie zijn voor Kosters een voortzetting van een ontwikkeling die hij de laatste 10 jaar eigenlijk al meemaakt. Terwijl hij oorspronkelijk is begonnen als modeontwerper, opgeleid op de AKI kunstacademie in Enschede en ArtEZ kunstacademie in Arnhem, ziet hij zichzelf nu meer als textielkunstenaar of autonoom kunstenaar. Kosters werk is over de jaren heen namelijk alsmaar diverser geworden. Zo verbreedt hij zich tot schilderen, fotografie, sculpturen en keramiek. Textiel staat dan nog wel centraal, maar niet met de intentie om er echte kleding van te maken dat gedragen kan worden. "Mocht er dan heel toevallig toch een kledingstuk uitkomen dan is dat prima, maar het is ook prima als dat niet gebeurt.”

Het verhaal en de emotie lijken juist het belangrijkste. Het medium volgt, maar is niet leidend. Zo is het ook niet enkel beeld, maar ook woord, dat opkomt. Kosters zegt zelf “dat het werk een enorme poëtische inslag heeft.” Want als je goed kijkt zie je dat literatuur eigenlijk steeds weer terugkomt. In de meerderheid van de werken zitten woorden of zinnen verwerkt samen met het beeld. Vaak kort, provocerend en vragend. Ook bijna altijd in het Engels, “omdat ik het fijn vindt dat veel mensen het kunnen begrijpen.” Waar het hem uiteindelijk ook om gaat, zoals bij de serie Quest for Selflove en het werk “Many Loving Arms, is dat het niet alleen draait over zelfliefde: “Aandacht voor de ander speelt ook een rol. Ik wil mensen geruststellen door te laten zien dat iedereen met onzekerheden worstelt of zoekende is.”